Tematyka zbrodni była silnie obecna również w ówczesnej prasie, która regularnie publikowała opisy zbrodni i egzekucji, sprawozdania ze śledztw i procesów sądowych.

W 1886 roku Zola był już zdecydowany, że jego kolejna powieść będzie poświęcona problemowi zbrodni oraz będzie zawierała obraz kolei. W 1889 r. pisał do wydawcy Van Santen Kolffa, że postanowił zawrzeć w jednym utworze tematykę sądownictwa, kolei i zbrodni. Zainteresowanie dziełem jeszcze przed jego powstaniem było na tyle duże, że do autora zgłosili się przedstawiciele związków zawodowych kolejarzy, którzy liczyli na to, że planowana powieść odegra ważną rolę w nagłaśnianiu wyzysku pracowników kolei, podobnie jak Germinal zwiększył powszechne zainteresowanie losem górnikówH.Mitterand, Etude sur La bête humaine [w:] E. Zola, Les Rougon-Macquart. Histoire naturelle et sociale d'une famille sous le second Empire, vol.IV, Paris, Gallimard 1996, s.1714, ISBN 9782070105892..

Zola długo zastanawiał się nad tytułem utworu i stworzył ponad sto propozycji, z których trzy zawierają pojęcie bête humaine, termin, jakim Zola posługiwał się już od połowy lat 60. XIX wieku.