Otwarcie placówki nastąpiło 3 grudnia 1951 roku. Dział naukowy obejmował pracownie: astronomiczną, biologiczną, matematyczną, fizyczną i chemiczną. W dziale technicznym znalazły się m.in. pracownie: kolejowa (z czasem z dużą makietą kolejową), radiotechniczna, lotnicza, szkutnicza, stolarska, metaloplastyki, mechaniczna, samochodowa i fotograficzna. Dział ten dysponował własną drukarnią, a nawet niewielką kuźnią. Dział artystyczny posiadał pracownie: malarską, rzeźbiarską, rękodzielnictwa artystycznego, choreograficzną, dramatyczną i muzyczną. Dział sportowy rozporządzał jedyną wówczas w Katowicach (nie licząc małego basenu w Łaźni Miejskiej) krytą pływalnią z basem o wymiarach 25 x 12 m, salą gimnastyczną, salami do boksu, zapasów i szermierki, a także strzelnicą sportową, znajdującą się w podziemiu pod drugim dziedzińcem. Dział biblioteczny prowadził wypożyczalnię książek, dysponującą na początku lat 60. ok. 50 tys. tomów, trzy czytelnie (dziecięcą, młodzieżową i czasopism), prowadził poradnictwo biblioteczne, organizował spotkania z autorami, konkursy recytatorskie itp. Dział imprez dysponował m.in. dużą salą teatralno-kinową na 700 miejsc z charakterystycznymi drewnianymi boazeriami (używaną również jako sala kinowa), salą marmurową dla spotkań okolicznościowych na ok. 250 osób i salą odczytową na ok. 100 miejsc.