Historia Idea powstania Stałego Trybunału Arbitrażowego wiąże się z wyścigiem zbrojeń, który rozpoczął się w Europie pod koniec XIX wieku. Odpowiedzią na to było pojawienie się idei rozwoju pokojowego rozstrzygania sporów międzynarodowych. Okres ten charakteryzował się intensywnym rozwojem współpracy międzynarodowej, wzrostem liczby organizacji międzynarodowych oraz dążeniem do ograniczenia użycia siły w stosunkach między państwami. Coraz większego znaczenia nabierały koncepcje rozwiązywania sporów za pomocą środków prawnych i dyplomatycznych, w szczególności arbitrażu, który był już wcześniej stosowany w praktyce państw, jednak wyłącznie na zasadzie ad hoc.Andrzej Karkoszka: "Spirala technicznego postępu w systemach broni. O możliwości wyjścia". Polska Akademia Nauk, 2025
Stały Trybunał Arbitrażowy został utworzony na mocy Konwencji o pokojowym załatwianiu sporów międzynarodowych, przyjętej w Hadze w 1899 r. podczas Pierwszej Konferencji Pokojowej w Hadze. Inicjatorem zwołania konferencji był car Rosji Mikołaj II. W swoim reskrypcie z 24 sierpnia 1898 r.