thumb|Obraz olejny Farby olejne – rodzaj wolno wysychających farb o konsystencji pasty lub płynnej, w których cząsteczki pigmentu zawieszone są w nośniku, oleju, zwykle roślinnym. Używane zarówno w malarstwie artystycznym (malarstwo olejne), jak i w budownictwie i innych gałęziach przemysłu, w celach dekoracyjnych, lub jako powłoka ochronna. Niektóre farby olejne zawierają szkodliwe dla zdrowia pigmenty.
Artystyczne farby olejne Do prac artystycznych używane są farby olejne w tubkach, z których wyciska się je na paletę malarską i w razie potrzeby miesza, aby uzyskać potrzebny kolor.
Produkcja Tradycyjnie do produkcji farb olejnych używany był olej lniany lub orzechowy, współcześnie dodaje się olej krokoszowy, a także nie wysychający bez promieni UV olej makowy. Do dwóch lat ten ostatni wydaje się twardy, po czym zaczyna chłonąć wodę i mięknie, co powoduje że nie powstaje linoksyd. Odkryto, że farba, na oleju makowym, w obrazie z lat 60 XX wieku, przechowywanym w ciemnym magazynie muzeum jest miękka (impasto).
Jednakże współcześnie farby olejne, z każdej półki cenowej, mają dodatki, które wpływają negatywnie na ich jakość, wysychanie farby i trwałość pigmentów.