Zbigniew Stanisław Marciniak (ur. 9 kwietnia 1952 w Warszawie) – polski matematyk, nauczyciel akademicki, profesor nauk matematycznych, w latach 2007–2009 podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej, w latach 2010–2012 podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego, przewodniczący Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego w kadencji 2018–2021.
Życiorys Ukończył w 1976 studia matematyczne na Wydziale Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytetu Warszawskiego. W 1982 doktoryzował się w Virginia Polytechnic Institute and State University. Habilitację uzyskał w 1997 na podstawie oceny dorobku naukowego i rozprawy pt. Metody homologiczne w badaniu pierścieni grupowych. W 2014 otrzymał tytuł profesora nauk matematycznych. Zajmuje się teorią grup i pierścieni. Swoje artykuły publikował w takich czasopismach jak m.in. „Proceedings of the American Mathematical Society”, „Journal of Pure and Applied Algebra” oraz „Journal of Number Theory”.