Oficjalnym powodem istnienia Policji była konieczność walki z niezwykle rozbudowanym i przebiegłym podziemiem pod kierownictwem Emmanuela Goldsteina, bezustannie dybiącym na życie członków Partii i dobrobyt państwa za pomocą armii szpiegów i sabotażystów. Aresztowania dokonywane przez Policję Myśli były dokonywane zawsze nocą, a aresztowani znikali bez śladu, bez komunikatów czy procesów sądowych. Następnie informacje o danej osobie usuwano ze wszystkich rejestrów, metryk, dokumentów i publikacji, zacierając jakikolwiek materialny ślad świadczący o jej istnieniu (ewaporacja). W ocenie głównego bohatera, Winstona Smitha, Policja Myśli była jedyną sprawnie funkcjonującą instytucją w państwie, w którym poza tym panował chaos i wysoki poziom przestępczości kryminalnej. Jednak skutecznie ścigana była przede wszystkim myślozbrodnia. Pod koniec powieści Smith sam zostaje zatrzymany przez Policję Myśli, poddany torturom, praniu mózgu, co skończyło się skuteczną "reedukacją" i przyjęciem przez niego zasad dwójmyślenia.
Nawiązania do współczesności