Roman Melodos, Roman Pieśniarz, znany również, jako Roman Hymnograf, (łac. Roman Melodos, gr. Ῥωμανὸς [ὁ] Μελωδός, cs. Prepodobnyj Roman Sładkopiewiec; ur. ok. 490 r. w Emesie, obecnie Hims, zm. ok. 555) – święty mnich w Kościele prawosławnym oraz diakon i święty Kościoła katolickiego, wielki poeta religijny Cesarstwa Bizantyńskiego, autor kontakiów poświęconych świętom cerkiewnym, Matce Bożej i innym świętym, z których do naszych czasów przetrwało około osiemdziesięciu.
Życiorys Roman Pieśniarz urodził się ok. 490 roku w syryjskiej Emesie w rodzinie żydowskiej. W wieku młodzieńczym przyjął chrzest. Po zdobyciu podstaw wykształcenia grecko-syryjskiego przeniósł się do Berytos, gdzie pogłębił wykształcenie klasyczne i znajomość retoryki. Po otrzymaniu święceń diakonatu około 515 roku przez trzy lata był kaznodzieją w świątyni Zmartwychwstania Pańskiego. Pod koniec panowania cesarza Anastazjusza I, przeniósł się do Konstantynopola i zamieszkał w klasztorze przy kościele Bogarodzicy (Theotόkos) w dzielnicy Kyros.