Metoda Czekanowskiego, (lub: diagram Czekanowskiego, diagraficzna metoda Czekanowskiego) to najstarsza taksonomiczna metoda, opublikowana po raz pierwszy w 1909 przez polskiego antropologa Jana Czekanowskiego. Obecnie stosowana także w innych dziedzinach nauki, jako uniwersalna metoda klasyfikacji statystycznej. Nosi również pewne cechy analizy odpowiedniości. Metody tej używa się w szczególności do łączenia jednostek terytorialnych w jednorodne rejony. Zaletą diagramu jest to, że uwypukla on najważniejsze związki i podobieństwa badanych obiektów, a równocześnie ujmuje wszystkie szczegółowe powiązania między jednostkami obszarowymi.
Algorytm Metoda ta składa się z 4 etapów.
Dobór cech typologicznych Etap ten ma decydujące znaczenie dla rezultatów badania, a cechy typologiczne powinny spełniać warunki: możliwie wszechstronnie charakteryzować strukturę społeczno-gospodarczą badanych obszarów, występować we wszystkich lub w większości badanych jednostek, charakteryzować się niezbyt dużymi współczynnikami korelacji, wyróżniać się wysokim współczynnikiem zmienności. Podstawą doboru cech jest zasada, żeby zestawić możliwie obszerny zestaw mierników.