„układ urbanistyczny Bielska, k. XIII w.”, nr rej.: 894/68 z 30.12.1968 oraz A-1/76 z 16.08.1976. . Od 2002 prowadzona jest stopniowa rewitalizacja zespołu staromiejskiego, która pociągnęła za sobą procesy gentryfikacyjne.
Historia Stare Miasto w Bielsku-Białej jest przykładem bardzo dobrze zachowanego, wytyczonego w I połowie XIV wieku układu urbanistycznego sprzężonego z powstałym równolegle założeniem zamkowym, charakteryzującego się czytelną i nieznaczne uregulowaną, średniowieczną siatką ulic, podziałem na bloki zabudowy, plac rynkowy i teren kościelny, historyczną parcelacją, ocalałymi pozostałościami murów obronnych z XVI wieku, a także wielokrotnie przekształcaną, nowożytną zabudową mieszkalną. thumb|left|Relikty nowożytnych murów miejskich wzdłuż ulicy Orkana Układ przestrzenny oparty na planie zbliżonym do owalu jest typowy dla miast zakładanych na prawie niemieckim, od strony północnej, południowej i wschodniej został przy tym dostosowany do naturalnego ukształtowania powierzchni: wzgórza stromo opadającego w kierunku rzeki Białej. Dokładna data lokacji nie jest znana, niemniej pierwsza pisemna wzmianka o mieście Bielsku pochodzi z 6 czerwca 1312. W swej pierwotnej postaci składało się z około 74–77 działek skupionych wokół prostokątnego rynku i po dwóch wychodzących w każdym kierunku ulicach.