Dzieje ludzkiej duszy (ang. The Holy War – The Losing and Taking Again of the Town of Man-soul) – alegoria chrześcijańska Johna Bunyana, przetłumaczona na wiele języków. Alegoria ta jest barwniejsza i żywsza niż Wędrówka Pielgrzyma, a jednocześnie trudniejsza w odbiorze ze względu na poruszaną tematykę oraz możliwą kilkupoziomową interpretację. Zawiera wiele cennych spostrzeżeń i rad duszpasterskich, a także porad i zachęt do toczenia dobrego boju wiary.
Treść dzieła Narrator w trakcie licznych podróży dociera do sławnego i wspaniałego miasta Ludzka Dusza. Narrator przebywał w tym mieście przez długi czas i po powrocie do domu relacjonuje dzieje Ludzkiej Duszy.
Miasto to, zgodnie z najstarszymi i najbardziej wiarygodnymi dokumentami (Biblia) zbudował król Szaddai (Bóg Ojciec) dla własnej przyjemności. Otoczył je potężnym i niezdobytym murem (ciało), w którym było pięć bram (zmysły): Brama Ucha, Brama Oka, Brama Ust, Brama Nosa i Brama Dotyku.
W środku miasta znajdował się monumentalny pałac (Serce), które pierwotnie miało być wyłączną rezydencją króla Szaddai.