thumb|240px|Reaktor EWA w IBJ Instytut Badań Jądrowych im. Andrzeja Sołtana – polski instytut naukowy powstały w 1955 roku, podzielony w 1982 na trzy oddzielne instytuty związane z atomistyką: Instytut Problemów Jądrowych im. Andrzeja Sołtana (Otwock-Świerk, Warszawa, Łódź) – obecnie Narodowe Centrum Badań Jądrowych; Instytut Chemii i Techniki Jądrowej (Warszawa-Żerań); Instytut Energii Atomowej (Otwock-Świerk) – obecnie Narodowe Centrum Badań Jądrowych.
Siedziba główna instytutu znajdowała się w Świerku, dzielnicy Otwocka.
Historia Instytut Badań Jądrowych został powołany do życia 4 czerwca 1955 roku, na mocy uchwały Prezydium Rady Ministrów PRLNieopublikowana Uchwała Nr 419/55 Prezydium Rządu z dnia 4 czerwca 1955 r. w sprawie rozwoju badań w dziedzinie fizyki jądra atomowego i wykorzystania energii jądrowej dla celów gospodarki narodowej. Początkowo IBJ został podporządkowany Polskiej Akademii Nauk, a rok później stał się instytutem resortowym Pełnomocnika Rządu do Spraw Wykorzystania Energii Jądrowej. Organizatorem i pierwszym dyrektorem Instytutu był prof.