Nadracjonalność – pojęcie wprowadzone do teorii gier przez Douglasa Hofstadtera w felietonach zebranych w książce Metamagical ThemasDouglas R. Hofstadter Metamagical Themas, Basic Books.. Polega na zakładaniu, że przeciwnik przeprowadza identyczne rozumowanie jak my i szukaniu strategii, która daje najlepsze wyniki przy tym założeniu.
Dylemat więźnia W najbardziej klasycznej grze dla dwóch graczy, dylemacie więźnia, oszukanie przeciwnika daje zawsze lepszy wynik niż współpracowanie z nim, niezależnie od tego, jaką strategią posługuje się przeciwnik. Dlatego jedyną równowagą Nasha jest sytuacja, gdy obaj gracze zawsze oszukują. Gracz grający racjonalnie będzie zatem oszukiwał.
Gracz nadracjonalny zakłada, że drugi gracz będzie stosował tę samą strategię co on. Ponieważ sumaryczny zysk dwóch graczy jest maksymalny, gdy obaj współpracują, współpracowanie daje też największy zysk dla gracza nadracjonalnego. W ten sposób dwaj gracze nadracjonalni będą zawsze współpracować, zyskując więcej niż dwaj racjonalni.
Strategie probabilistyczne W dylemacie więźnia optymalna nadracjonalna strategia jest czysta (zawsze współpracuj). W ogólności taka strategia może wymagać dokonania losowania (tzw. strategia mieszana).
Przykładowo rozważmy następującą grę: