thumb|Główni bohaterowie cyklu o Baltazarze Gąbce: kucharz Bartolini Bartłomiej herbu Zielona Pietruszka i Smok Wawelski Cykl o Baltazarze Gąbce – polska seria czterech książek Stanisława Pagaczewskiego z lat 1966–1982Kruszyńska, Agnieszka, Trylogia Stanisława Pagaczewskiego w kontekście kultury popularnej, „Literatura i Kultura Popularna” 15 (2009), s. 49–63. Na jej podstawie zrealizowano w tym okresie dwa seriale animowane.
Historia W 1966 ukazała się pierwsza książka z cyklu przygód Baltazara Gąbki pt. Porwanie Baltazara Gąbki. Ze względu na oryginalność, poczucie humoru oraz umiejętne wykorzystanie tradycyjnych, bliskich autorowi miejscowych motywów (książę Krak, Smok Wawelski) zdobyła wśród czytelników ogromną popularność. W efekcie, w latach 1969–1970 powstał trzynastoodcinkowy serial animowany Porwanie Baltazara Gąbki, bardzo ciepło przyjęty przez widzów. Sukces książki i opartego na niej filmu skłonił autora do napisania dalszego ciągu przygód profesora. Powstały powieści: Misja profesora Gąbki (1975;