Ropniak podtwardówkowy (łac. empyema subdurale) – nagromadzenie treści ropnej pomiędzy oponami mózgu: oponą twardą i pajęczynówką.
Etiologia i patogeneza Najczęściej występuje w 2 i 3 dekadzie życia jako następstwo zakażeń w obrębie twarzoczaszki. W ponad połowie przypadków występuje jako powikłanie zapalenia zatok przynosowych, w 30% jako powikłanie zapalenia ucha albo urazu głowy, może wikłać też zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, wyrostka sutkowatego, kości lub jego przyczyną może być rozsiew krwiopochodny (w mniej niż 5% przypadków). Zakażenie szerzy się najczęściej przez układ żylny, choć jest też możliwe szerzenie się przez ciągłość.
Czynnikiem etiologicznym zakażenia najczęściej są: paciorkowce (tlenowe w 35%, beztlenowe w 10%) Staphylococcus aureus (10% przypadków) tlenowe pałeczki Gram-ujemne (10%) Staphylococcus epidermidis (około 2%)
Objawy kliniczne Obraz MRI w sekwencji T1 ze wzmocnieniem kontrastowym głowy dorosłego mężczyzny, u którego wystąpił zespół oponowy i drgawki.