Atahualpa kecz. Ataw Wallpa – Szczęśliwy Ptak, zwany również Atabalipa lub Atawallpa, (ur. ok. 1502, zm. 26 lipca 1533 w Cajamarca) – trzynasty władca imperium Inków (Tawantinsuyu), syn Huayny Capaca i księżniczki z Quito o imieniu Tocto Coca (Toctollo).
Życiorys Inca Garcilaso de la Vega tłumaczy jego imię jako "kogut". Po śmierci ojca w 1525 odziedziczył królestwo Quito, natomiast jego brat Huascar resztę imperium. Na krótko przed przybyciem wyprawy Francisco Pizarra do dzisiejszego Peru, w 1532 pokonał w długiej krwawej wojnie domowej Huascara i przejął władzę nad osłabionym konfliktami wewnętrznymi imperium, rozciągającym się wówczas od środkowego Chile po Ekwador.
16 listopada 1532 Atahualpa w drodze do stolicy swego imperium Cuzco spotkał się z Pizarrem i jego 168 ludźmi w mieście Cajamarca. Ponieważ odmówił poddania się władzy hiszpańskiej i nawrócenia się na chrześcijaństwo, został podstępnie uwięziony przez konkwistadorów, a jego wielotysięczna świta zdziesiątkowana przez dysponujących końmi i bronią palną Hiszpanów.