Kromołów – dawna gmina wiejska, istniejąca w latach 1867–1940, 1945–54 i 1973–77 w Kieleckiem i Katowickiem (obecnie teren woj. śląskiego). Siedzibą gminy był przez najdłuższy czas Kromołów (do 1870 odrębna gmina miejska; od 1977 dzielnica Zawiercia)Główny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej – podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933. Na przełomie XIX/XX wieku siedziba znajdowała się w Zawierciu Fabrycznym.
Królestwo Polskie Gmina Kromołów powstała w związku z reformą gminną w Królestwie Polskim. Należała początkowo do powiatu olkuskiego w guberni kieleckiejPostanowienie z 17 (29) września 1866, ogłoszone 5 (17) stycznia 1867 (Dziennik Praw, rok 1866, tom 66, nr 219, str. 279).
do gminy przyłączono pozbawiony praw miejskich Kromołów, natomiast część gminy Kromołów (Karlin, Kiełkowice, Podzamcze) weszła w skład nowo utworzonej gminy Ogrodzieniec z siedzibą w pozbawionym praw miejskich OgrodzieńcuPostanowienie z 7 (19) listopada 1869, ogłoszone 1 (13 stycznia) 1870 (Dziennik Praw, rok 1869, tom 69, nr 239, s.