Choroby układu oddechowego – wszystkie schorzenia obejmujące drogi oddechowe lub z nimi związane. Fizjologicznie dzieli się je na choroby: obturacyjne, związane ze zmniejszonym przepływem powietrza w płucach (przewlekła obturacyjna choroba płuc, astma oskrzelowa, mukowiscydoza, rozstrzenie oskrzeli, zespoły dyskinezy rzęsek drzewa oskrzelowego, zapalenie oskrzeli) restrykcyjne, powodujące zmniejszenie czynnościowej pojemności płuc (choroby śródmiąższowe płuc, sarkoidoza, pylice płuc, zapalenia naczyń płucnych, zwłóknienie, gruźlica, krzemica, rozsiew nowotworowy)
Podział anatomiczny wyróżnia choroby górnego i dolnego odcinka układu oddechowego, a także śródmiąższowe i naczyniowe choroby płucne.
Najczęstsze choroby układu oddechowego w Polsce Do najczęstszych chorób układu oddechowego w Polsce zalicza się: przeziębienie grypa zapalenie płuc gruźlica rak płuca astma oskrzelowa katar sienny przewlekła obturacyjna choroba płuc (POCHP) zatorowość płucna
Różnicowanie na podstawie objawów przedmiotowych Oglądaniem, opukiwaniem, badając drżenie głosowe oraz osłuchiwaniem można wstępnie diagnozować choroby układu oddechowego.