Tło historyczne thumb|lewo|Kościół św. Katarzyny w Gdańsku thumb|upright|Stary ratusz w Tangermünde W XII–XIII w., w dobie kolonizacji Słowian, tereny zamieszkane przez plemiona Słowian połabskich były zajmowane przez kupców i osadników z terenów Rzeszy (gł. Niemcy, Flamandowie). W 1158 książę Saksonii, Henryk Lew, założył w pobliżu dawnej Lubicy nową osadę Lubekę, w 1160 podbił słowiański Schwerin. Kolonizacja ta była związana z chrystianizacją terenów na wschód od Łaby – zakładano nowe diecezje Ratzeburga, Schwerinu, kamieńską oraz brandenburską.
W rezultacie tych wydarzeń powstał szereg nowych ośrodków miejskich, szybko zdominowanych przez mieszczaństwo. Trudniące się handlem mieszczaństwo zakładało tzw. hanzy kupieckie – związki kupców, następnie hanzy miejskie – związki miast, które zjednoczyły ośrodki miejskie w basenach Morza Bałtyckiego i Morza Północnego. W konsekwencji powstała Liga Hanzeatycka. Silnymi ośrodkami w obrębie Hanzy były „Krąg Wendyjski”, z siedzibą w Lubece, oraz „Okręg Gotlandia-Liwonia”, z centrum w Tallinnie (Rewlu). Uzyskane z handlu wysokie profity pozwoliły mieszczanom realizować wielkie inwestycje budowlane, w skład których wchodziło wznoszenie całych ośrodków miejskich, wraz z obwarowaniami, skupionych wokół siedzib rady miejskiej i fary. Wznoszono także mniejsze świątynie.