Co do fonemów i oraz y, w nagłosie, po samogłosce i po spółgłosce miękkiej (czyli tam, gdzie odpowiada mu litera i) występuje tylko [], a po spółgłosce twardej (litera y) – [], polska głoska jest jednak bardziej otwarta niż [], dlatego też można spotkać się z oddawaniem jej znakiem [].
Obok zapisu //, //, // spotyka się //, //, //.
Samogłoski nosowe W języku polskim występują zachowane jeszcze z prasłowiańskiego samogłoski nosowe, które zanikły w większości pozostałych języków słowiańskich (występują w języku kaszubskim, oraz można było resztkę ich znaleźć w dialektach macedońskich i bułgarskich jeszcze w początku minionego wieku). Samogłoski te to ą oraz ę. Jednak i w polskim zachodzi proces zaniku samogłosek nosowych. Samogłoski historycznie nosowe, w pewnych kontekstach przechodzą w nienosowe. Dotyczy to przede wszystkim ę na końcu wyrazu, np.: Zjawisko Przykład Pisownia Przeważająca wymowa Zanik nosowości ę w wygłosie się sie kobietę kobiete widzę widze