thumb|Przykłady substancji psychoaktywnych (wśród których znajdują się tak nielegalne narkotyki uliczne, jak i legalnie sprzedawane leki). Na zdjęciu przedstawione zostały: 1. Kokaina 2. Kokaina w postaci tzw. cracku 3. Metylofenidat (preparat Ritalin) 4. Efedryna 5. MDMA (ecstasy) 6. Pejotl (zawierający meskalinę) 7. Blotter nasączony LSD 8. Grzyb psylocybinowy (gatunek łysiczka kubańska (Psilocybe cubensis)) 9. Difenhydramina (preparat Benadryl) 10. Muchomor czerwony (Amanita muscaria) (zawierający muscymol) 11. Szałwia wieszcza (zawierająca salwinorynę A) 12. Tabletka preparatu Tylenol 3 (zawierająca paracetamol i kodeinę) 13. Kapsułka kodeiny z dodatkiem środka zwiotczającego mięśnie 14. Tytoń (zawierający nikotynę) 15. Bupropion (preparat Wellbutrin) 16. Marihuana (zawierająca THC) 17. Haszysz (zawierający THC) thumb|Skala szkodliwości i potencjału uzależniającego poszczególnych substancji psychoaktywnych Substancja psychoaktywna, substancja psychotropowa – substancja chemiczna (związek chemiczny) lub mieszanina substancji mająca bezpośredni lub następczy wpływ na funkcjonowanie mózgu, czego efektem są zmiany postrzegania, nastroju, świadomości, procesów poznawczych (np.