XVII w.Najstarszy budynek w Czeladzi, na podst.: „Najstarszy budynek” Artur Rejdak, Echo Czeladzi 02/1998.; Dom przy ul. Kościelnej z końca XVIII w.; Kamienica przy ul. Bytomskiej poł. XIX w. (ob. ING Bank Śląski); Późnobarokowa kamienica w Rynku; Drewniany dom mieszkalny z XVIII/XIX w. przy ul. Pieńkowskiego; Budynek dawnej straży pożarnej z 1910 r.; Kapliczka przydrożna z figurą Chrystusa Salwatora przy ul. Wojkowickiej (XIX w.); Kamienny krzyż przy ul. Bytomskiej z 1898 r.; Zabytkowe osiedle górnicze w dzielnicy PiaskiMichał Bulsa, Patronackie osiedla robotnicze. Tom 2: Zagłębie Dąbrowskie, Ziemia Rybnicka, Ziemia Wodzisławska, Łódź 2023, s. 24-27. – początkami sięga lat 50. XIX w., gdy trzynastu czeladzkich mieszczan zawiązało spółkę w celu poszukiwań złóż węgla. Powstała kopalnia (najpierw pod nazwą „Ernest-Michał”, później „Czeladź”), a następnie kolonia robotnicza. Piaski były typową dzielnicą robotniczo-urzędniczą, wyposażoną w infrastrukturę socjalną – szkoły (zob. Szkoła powszechna Towarzystwa Kopalń Węgla „Czeladź”), klub urzędniczy, ogródek jordanowski, sklepy i kościół. Osiedle składało się z kilku mniejszych kolonii, ograniczonych m.in. ul.: Mickiewicza, Kościuszki, Nowopogońską i Warszawską. Charakter najbardziej jednorodny stylowo mają domy w pn.-wsch.