Zależność psychiczna to stan, w którym osoba dotknięta tą chorobą nie potrafi bez pomocy z zewnątrz przerwać zachowań kompulsywnych związanych ze zdobywaniem i konsumpcją. Obecnie nie są znane skuteczne metody leczenia uzależnienia psychicznego od substancji chemicznych. Możliwe jest zatrzymanie kompulsywnych zachowań.
Uzależnienia behawioralne Uzależnienia behawioralne mogą wywoływać różne przyjemne czynności: samopodawanie związków chemicznych wywołujących tzw. preferencje miejsca u zwierząt doświadczalnych Preferencja miejsca polega na tym, iż zwierzę po pewnym czasie preferuje klatkę z wodą zawierającą narkotyk względem klatki zawierającej czystą wodę. Wszystkie substancje o działaniu „nagradzającym”, czyli narkotyki dają pozytywny wynik w tym teście z wyjątkiem substancji halucynogennych (marihuana daje wynik raz pozytywny, raz negatywny w zależności od ośrodka, który prowadzi badania).
Przykładowe czynności powodujące uzależnienie behawioralne: masturbacja i pornografia internet i gry komputerowe nadmierna dbałość o tężyznę fizyczną (bigoreksja) hazard seks, uzależnienie seksualne praca