Kolonowie traktowani byli jako własność, "jakby niewolnicy" (quasi servi), "niewolnicy samej ziemi" (servi terrae ipsius)Kodeks Justyniański, księga 11, tytuł 52, ustawa 1 : et licet condicione videantur ingenui, servi tamen terrae ipsius cui nati sunt aestimentur (choć sprawiający wrażenie wolnych przez położenie, lecz oceniani jako niewolnicy ziemi przez urodzenie).. Brak możliwości wyzwolenia stawiał kolonów pod tym względem w położeniu gorszym od niewolnikówKazimierz Kolańczyk, Prawo rzymskie (kilka wydań) paragraf 81,3. Do powstania zależności prowadziła bądź umowa, bądź urodzenie w tym stanie, bądź zasiedzenie na cudzym gruncie przez lat 30, kolonem można było też zostać za karę..
Gwałtowny rozwój kolonatu, a tym samym wielkiej własności ziemskiej w ostatnich wiekach istnienia Imperium uważany jest za jedną z przyczyn jego upadku. W dalszej perspektywie kolonat wywarł także wyraźny wpływ na rozwój nowego systemu społecznego – feudalizmu. Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Starożytny Rzym Kategoria:Historia gospodarcza