Mimo przeniesienia ośrodka władzy do Krakowa, Poznań nadal pełnił szczególną rolę jako nekropolia władców. Szczególnie silnie rozwijało się podgrodzie na Zagórzu, które otrzymało niezależne obwałowania. Stało się ono ośrodkiem handlu (kontakty z Niemcami, Czechami, Rusią i pośrednio z całą Europą i Arabią).
W początku XII wieku na prawym brzegu powstała osada targowa – Śródka. Miejsce jej założenia idealnie się do tego celu nadawało – u zbiegu szlaków z Gdańska i Gniezna, na otwartym terenie z miejscem na duży plac targowy. Jeszcze przed 1231 rokiem ufundowano w niej kościół parafialny pw. św. Małgorzaty. Śródka najprawdopodobniej przejęła funkcje targowe zarówno od Zagórza jak i prastarej osady zwanej później Komandorią (nazwa Śródka pochodzi od "środy" – dnia w którym odbywał się targ). W starszej osadzie pozostała natomiast komora celna, a około 1170 Radwan – biskup poznański ufundował kościół św. Michała Archanioła ze szpitalem, podarowane w 1187 roku joannitom, którzy zmienili patrona na Jana Chrzciciela i założyli tu swoją komandorię (stąd nazwa osady). Również na lewym brzegu powstały osady. Pierwsza, należąca do kapituły poznańskiej, przy kościele św. Marcina, leżąca przy szlaku na Lubusz i Głogów (być może pochodziła jeszcze sprzed XII wieku). Kolejna osada powstała przy kościele św.