thumb|Owoc (torebka) z nasionami wiesiołka (Oenothera sp.) Karpologia (od łac. carpium z gr. karpion, karpos ‘owoc’ i logos ‘słowo, nauka’) – dział botaniki zajmujący się badaniem owoców i nasion, czyli diaspor roślin kwiatowych. Do ważniejszych zastosowań karpologii należy dostarczanie informacji taksonomicznych. Wiąże się to z dużą wartością diagnostyczną owoców i nasion, co wynika z ich trwałości w środowisku oraz stałości cech budowy. Większość diaspor posiada cechy specyficzne gatunkowo, co oznacza, że możliwe jest zidentyfikowanie gatunku rośliny tylko na podstawie cech budowy owocu lub nasienia. Owoce i nasiona gromadzi się jako materiał porównawczy w kolekcjach karpologicznych prowadzonych tak jak zielniki roślin naczyniowych.
Zastosowanie karpologii Identyfikacja diaspor oraz ich szczątków znajduje zastosowanie w naukach czystych: taksonomii roślin – dostarcza cech wspomagających oznaczanie roślin kwiatowych oraz zajmuje się opracowywaniem kluczy do oznaczania owoców i nasion roślin, ekologii roślin, w tym poznawanie mechanizmów rozsiewania się owoców i nasion, archeobotanice i paleobotanice, torfoznawstwie oraz w naukach stosowanych: farmakognozji (przy identyfikacji surowców zielarskich będących diasporami roślin leczniczych), przy ocenie czystości roślinnych surowców leczniczych, w nasiennictwie rolniczym