Jakkolwiek czynniki zjadliwości nie są w pełni poznane, to wiadomo, że prątki te mogą egzystować wewnątrz fagosomów, nie dopuszczając do zlewania się ich z lizosomami, a tym samym, zapewniając sobie habitat.
Diagnostyka Według WHO gruźlicę można rozpoznać tylko wtedy kiedy dokonane zostanie potwierdzenie bakteriologiczne aczkolwiek w porównaniu z innymi bakteriami hodowla i diagnostyka prątka gruźlicy nastręcza pewne trudności.
Obecnie stosowane metody diagnostyczne: mikrobiologiczne: mikroskopia, hodowla; chromatograficzne (technika HPLC) – badają skład kwasów mikolowych, znajdujących się w ścianie komórkowej, serologiczne (technika ELISA) – badają przeciwciała przeciw antygenom prątka, np. Penthozyme Tb complex, genetyczne – sondy genetyczne, polimorfizm długości fragmentów restrykcyjnych DNA, polimerazowa reakcja łańcuchowa.
Badanie mikroskopowe W badaniu bakterioskopowym prątki można wykryć, o ile ich stężenie przekracza 10 000/ml. Z biomateriału sporządzane są co najmniej dwa preparaty, barwione metodą Ziehla-Neelsena, które muszą być badane przez co najmniej 10 minut. Badanie mikroskopowe nie pozwala odróżnić gatunków zjadliwych od saprofitycznych.