thumb|Pracownik korzystający z komputera (informatyzacja zwiększa wydajność pracy umysłowej) Pracownik najemny nie inwestuje własnego kapitału. W zamian za wykonywaną pracę otrzymuje od przedsiębiorcy wynagrodzenie. Pracodawca i pracownik są od siebie zależni. Ze względu na stopień przygotowania do wykonywania prac na określonym stanowisku roboczym można wyróżnić pracowników: wykwalifikowanych – posiadających właściwe przygotowanie teoretyczne i praktyczne, przyuczonych – posiadających pewne umiejętności wykonania prac (np. stażyści, uczniowie), niewykwalifikowanych – niemających właściwego przygotowania do wykonania konkretnych prac.
Każdej osobie wykonującej pracę należy się za nią godziwe wynagrodzenie. Jeżeli jest ono wypłacane okresowo, to określa się je jako płacę (potocznie „pensja”). Często koszt pracy podaje się jako koszt roboczogodziny. W przypadku edukacji jednostką bywa czasami godzina lekcyjna (45 min.).
Stosunki między pracodawcą i pracownikiem określa sytuacja na rynku pracy. Przy dużym bezrobociu pracodawcy mogą rabunkowo wykorzystywać pracowników, dyktując im bardzo niskie wynagrodzenia, za cięższą pracę.