thumb|Podkładki z otworami na szczycie thumb|Często ma maczugowaty kształt thumb Próchnilec maczugowaty (Xylaria polymorpha (Pers.) Grev.) – gatunek grzybów z rodziny próchnilcowatych (Xylariaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Xylaria, Xylariaceae, Xylariales, Xylariomycetidae, Sordariomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.
Gatunek ten został po raz pierwszy prawidłowo zdiagnozowany (jako Sphaeria polymorpha) przez Christiaana Persoona w Commentatio de Fungis Clavaeformibus w 1797 r. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1835 r. Robert Kaye Greville. Niektóre synonimy naukowe:
Nazwę polską podali Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda.
Morfologia i rozmnażanie Morfologia Owocnikuje na nieregularnego kształtu, twardej, korkowatej podkładce o białym, włóknistym miąższu. Łacińska nazwa gatunkowa polymorpha oznacza różnokształtność. Xylaria polymorpha ma różne kształty, niejednokrotnie przypomina martwy ludzki palec o wysokości przeciętnie 3–10 cm, grubości ok. 2,5 cm (w angielskim języku gatunek ten nosi nazwę: palce nieboszczyka – dead man’s fingers). Powierzchnia jest ziarenkowata, u młodych okazów wiosną blada z białym szczytem, często szarawa od zarodników.