Służą głównie do regulowania zobowiązań poszczególnych krajów z tytułu obrotów bieżących bilansu płatniczego (między innymi kraje z deficytem bilansu płatniczego dokonują płatności w tej walucie lub przeprowadzają interwencje na rynku walutowym poprzez jej wymianę na walutę innych krajów). Są też wykorzystywane przy porównywaniu kursów walut w rozliczeniach międzynarodowych.
Specjalne prawa ciągnienia zostały wyemitowane trzykrotnie. Po raz pierwszy miało to miejsce w latach 1970–1972, w trzech transzach łącznie 9,5 mld jednostek równych 1 dolarowi amerykańskiemu, drugi raz w latach 1979–1981 w kwocie 12 mld, również w trzech transzach. Trzeci raz emisja nastąpiła w roku 2009 i wyniosła 204,1 mld jednostek, z czego 21,4 mld dla 40 krajów, które są członkami MFW od 1982 (w tym dla Polski 3,12 mld po kursie 1,56 SDR/USD).
Początkowo wartość jednego specjalnego prawa ciągnienia miała wartość 0,888671 g czystego złota (SDR-y zwane były czasem „papierowym złotem”).