Bóg nie stworzył człowieka sam, lecz przy udziale demiurga-pośrednika, tym samym pozostając wolnym od kontaktu ze złem w człowieku.
Ostateczny zmierzch idei demiurga jako istotnego konceptu kosmologicznego przyniósł Plotyn. Jego filozofia przekształcała tradycję platońską, oferując odmienne wyjaśnienie powstania fizycznego świata, bez potrzeby istnienia demiurga. 150px|thumb|Mitraistyczny bóg Aion, będący źródłem dla niektórych wyobrażeń gnostyckiego demiurga Jaldabaota (Muzea Watykańskie)
Gnostycyzm Najbardziej znaną interpretację postaci demiurga przedstawiły różne nurty gnostycyzmu. W przeciwieństwie do ujęcia Platońskiego demiurg gnostyków był bytem osobowym, bardzo niedoskonałym, a często złośliwym. Grał ważną rolę w gnostyckim odrzuceniu świata materialnego, jako pełnego zła i ignorancji. Świat powstał w wyniku błędu lub upadku, skutku kosmicznej katastrofy rozpadu boskiej jedności na pierwiastek duchowy i materialny. Świat materialny stanowi dzieło archontów, których przywódcą jest demiurg, istota upadła, która jest źródłem niedoskonałości i wszelkiego zła w świecie. Rzeczywistość materialna więzi dusze ludzkie, ale także i samego demiurga, który w wielu przekazach nie zdaje sobie sprawy ze swojego podrzędnego charakteru i ograniczeń.