Actiones ficticiae – powództwa oparte na fikcji. W prawie rzymskim była to grupa powództw opartych na prawie pretorskim (actiones honorariae), których pretor udzielał modyfikując jakieś istniejące powództwo (actio utilis). Modyfikacja polegała na fikcyjnym założeniu istnienia jakiegoś elementu, który w rzeczywistości nie miał miejsca, a był niezbędny dla danego dochodzenia danego roszczeniaGaius Instytucje IV, 37: Takoż fikcyjnie przyjmuje się, że cudzoziemiec jest obywatelem rzymskim, ilekroć wszczynałby albo wszczynano by spór z nim z takiego tytułu, z jakiego ustanowione zostało przez nasze ustawy powództwo, jeżeli tylko słuszne będzie, aby to powództwo było na cudzoziemców rozciągnięte. Na przykład jeżeli cudzoziemiec wszczynałby albo przeciw niemu wszczynano by proces o kradzież, formułka brzmiała by: „Niech [N.] będzie sędzią. Jeśli się okaże, że Luciuszowi Tytusowi została przez Diona, syna Hermeusa, lub za jego radą i pomocą popełniona kradzież złotej czary, z którego to powodu, gdyby był obywatelem Rzymskim, miał obowiązek jako złodziej zawrzeć ugodę w sprawie odszkodowania (itd.)” Takoż jeśli cudzoziemiec wszczynałby proces o kradzież, finguje się obywatelstwo rzymskie.