Opłata planistyczna (potocznie także: renta planistyczna) – forma daniny publicznej płaconej jednorazowo przez właściciela nieruchomości na rzecz gminy.
Podstawa prawna Kwestię opłaty planistycznej normuje art. 36 ust. 4 Ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennymUstawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (). Obowiązek zapłaty powstaje, jeżeli wskutek uchwalenia lub zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wzrosła wartość objętej nim działki, a właściciel zbywa tę nieruchomość lub jej część. W przypadku zbycia w drodze nieodpłatnej czynności prawnej, np. w formie darowizny, przepisy są różnie interpretowane – niektórzy twierdzą, że również darowizna nie zwalnia z obowiązku zapłaty rentyWyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 2011 r. II CSK 321/10.. Opłaty tej nie pobiera się w przypadku nieodpłatnego przeniesienia przez rolnika własności nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego na następcę.