Olkusko-Siewierska – dawna zbiorowa gmina wiejska, istniejąca od początku XIX wieku do końca 1949 roku (zniesiona przejściowo w trakcie I i II wojny światowej i tuż po niej) w woj. kieleckim i woj. śląskim.
Siedzibą gminy był początkowo GołonógSkorowidz Królestwa Polskiego czyli Spis alfabetyczny miast, wsi, folwarków, kolonii i wszystkich nomenklatur w guberniach Królestwa Polskiego, następnie Strzemieszyce.
Jednostka obejmowała miejscowości leżące obecnie na terenie miast Dąbrowa Górnicza (Gołonóg, Strzemieszyce, Ząbkowice) i Sosnowiec (Zagórze, Kazimierz Górniczy, Porąbka, Maczki, Niwka). Na uwagę zasługuje fakt, że – wbrew nazwie – ani Olkusz ani Siewierz nie wchodziły w skład gminy, a określenie w nazwie odnosi się do położenia jednostki między tymi miastami.
Zabór rosyjski Przed reformą gminną (1809–1866) Początki istnienia gminy przypadają na okres istnienia Księstwa Warszawskiego. Dekret z 23 lutego 1809 roku dopuszczał istnienie gminy zbiorowej, złożonej z kilku przyległych gmin lub gromad. Na zasięg terytorialny gminy wpływ miała tradycja administracyjna (w jej skład weszła większość miejscowości należących niegdyś do Księstwa siewierskiego) oraz czynnik gospodarczy, jakim był rozwój przemysłu na przełomie XVIII i XIX wieku.