Flora i fauna Jaskinia jest schronieniem dla nietoperzy (m.in. podkowiec mały). W licznych jeziorkach żyją skoczogonki.
Dzieje poznania i udostępnienia turystycznego Jaskinię odkrył w sierpniu 1922 r. student Ondrej Húska. Wykonane w podziemiach trzy fotografie, przedstawiające piękną szatę naciekową, przedstawił m.in. Milošowi Janošce, inspektorowi szkolnemu w Liptowskim Mikułaszu. Ten zorganizował kilkuosobową grupę, w skład której wschodzili również O. Húska, J. Ďurovič, P. Stach i Š. Rysuľa, z którą na początku września odwiedził i dokładniej zbadał jaskinię. Swoje obserwacje Janoška opisał następnie w niedawno założonym czasopiśmie krajoznawczym „Krásy Slovenska”Miloš Janoška: Važecká jaskyňa, [w:] „Krásy Slovenska” R. 2, nr 9-10/1922, s. 200–205.. Artykuł ten przez dłuższy czas był jedynym źródłem informacji o jaskiniMarcel Lalkovič: Miloš Janoška a jeho záujem o jaskyne, [w:] „Aragonit” nr 11 (2006), s. 74–76..
Kilka lat później wynajął ją František Havránek (1887–1964), który zamierzał udostępnić ją zwiedzającym. Prace takie podjął w 1928 r.