Stepan Geworgi Szaumian (, ), ps. Suren, Surenin, Ajaks (ur. w Tyflisie, zm. 20 września 1918 przy transkaukaskiej linii kolejowej) – komunista ormiański, działacz partii bolszewickiej, polityk i dziennikarz, rewolucjonista działający głównie na KaukazieArzumanian, M., Armeńska Encyklopedia, Erywań, t. VIII, 1982 s.431-434. Zwany „Kaukaskim Leninem”Panossian, Razmik. The Armenians: From Kings And Priests to Merchants And Commissars, New York, Columbia University Press, 2006 s. 211 . W 1918 należał do 26 Komisarzy Ludowych stojących na czele Komuny Bakijskiej, za co został rozstrzelany przez interwentów brytyjskich.
Młodość i wczesna działalność Urodził się w Tbilisi w rodzinie kupieckiej. Studiował na politechnice w Petersburgu, Uniwersytecie Technicznym w Rydze, wreszcie ukończył studia filozoficzne w Berlinie w 1905. Od 1900 był członkiem SDPRR i już jako student angażował się w ruch rewolucyjny, za co został zesłany na południowy Kaukaz. Zdołał zbiec i dotrzeć do Niemiec, gdzie działał w środowisku rosyjskiej emigracji rewolucyjnej. Znał m.in. Juliusza Martowa, Gieorgija Plechanowa oraz Lenina. Na kongresie partyjnym w 1903 poparł bolszewików.