Bitwa Około 2.00 patriotyczna kawaleria wysunięta ok. 10 km przed główne siły Bolívara zlokalizowała armię rojalistów maszerującą przez przełęcz Chacamarca. Bolívar rozkazał dowódcy kawalerii gen. Necochea zaatakować tylną straż rojalistów.
De Centerac zdecydował się przyjąć bitwę i uprzedzając rozwinięcie się patriotów na szerszej przełączy ok. 4.00 wydał rozkaz ataku czterech szwadronów na przegrupowujących się patriotów. Atak szarżą odniósł pełne powodzenie i kawaleria Bolívara została rozbita. Około 5.00 kolejna szarża rojalistów odparła próbę kontrataku patriotycznego szwadronu Huzarów Peruwiańskich, podjętą przez Anglika w służbie republikańskiej gen. Millera. Przekonani o całkowitym zwycięstwie rojaliści skierowali dwuszwadronowe rezerwy do pościgu za wycofującymi się patriotami, nie zachowując szyków.
Moment ten wykorzystali patrioci do kontrataku ostatnim nietkniętym oddziałem – szwadronem dowodzonym przez podpułkownika Suareza. Po zakończeniu przegrupowania na płaskowzgórzu podpułkownik Suarez uderzył na tyły rojalistów, dezorganizując ich pościg i umożliwił Millerowi reorganizację wycofujących się szwadronów patriotycznych oraz decydujący atak.