członków, a w już styczniu 1946 – 540 tys.

W czasie zjazdu w 1945 w Warszawie Stanisław Mikołajczyk potępił bratobójcze mordy dokonywane przez Narodowe Siły Zbrojne i skrytykował postawę emigracjiWojciech Roszkowski, Najnowsza historia Polski 1914–1993, Warszawa 1995, t. 2, s. 42. W latach 1945–1946 partia była członkiem powstałej w 1944 z inspiracji PPR Komisji Porozumiewawczej Stronnictw DemokratycznychOpozycja parlamentarna w Krajowej Radzie Narodowej i Sejmie Ustawodawczym 1945–1947, wybór, wstęp i opracowanie Romuald Turkowski, Warszawa 1997, s. 187..

Podczas obradującego w dniach 19–21 stycznia 1946 w Warszawie Kongresu PSL uchwalono program oraz statut partii, a także dokonano wyboru nowych władz. Prezesem został Stanisław Mikołajczyk, wiceprezesami Józef Niećko oraz Stanisław Bańczyk (wcześniejszy przywódca „lubelskiego” Stronnictwa Ludowego), a sekretarzem Stanisław Wójcik.