mały|Strona tytułowa rosyjskojęzycznego wydania Rozpacz (ros. Отчаяние) – rosyjska powieść Vladimira Nabokova, napisana w 1932 roku w Berlinie i opublikowana w formie książkowej w 1936 roku pod pseudonimem W. Sirin.

Bohater powieści jest owładnięty obsesją dokonania morderstwa idealnego – planuje zabić spotkanego przypadkiem, bliźniaczo podobnego do siebie mężczyznę, a następnie ukraść jego ubranie i dokumenty. W ten sposób ofiara stałaby się własnym zabójcą, a morderstwo, poprzez swoją symetrię, upodobniłoby się do dzieła sztuki.

Powstanie i publikacja powieści 31 lipca 1932 – Nabokov rozpoczął pracę nad powieścią, planując nadać jej tytuł Zapiski mistyfikatora (co miało być aluzją do Zapisków z podziemia Fiodora Dostojewskiego. Cytat z Dostojewskiego miał być także mottem powieści). 10 września 1932 – ukończony został pierwszy szkic utworu. jesień 1932 – czasopismo emigracyjne „Poslednije nowosti” wydrukowało fragmenty Rozpaczy. listopad 1932 – Nabokov poprawił utwór i odczytał jego fragmenty na spotkaniu autorskim w Paryżu. 1934 – paryskie czasopismo emigracyjne „Sowriemiennyje zapiski” wydrukowało powieść w odcinkach (numery 54 – 56). maj 1934 – Nabokov otrzymał ofertę wydania powieści w języku angielskim i rozpoczął pracę nad przekładem. 1935 – pisarz skończył angielski przekład utworu. 1936 – Rozpacz ukazała