Komisja Kruszcowa – pierwsza w Polsce państwowa służba geologiczno-górnicza, powołana przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego 10 kwietnia 1782.
Charakterystyka Jej celem było bicie narodowej monety oraz odszukanie i uruchomienie wydobycia rud metali, soli kamiennej, a później i węgla z nowych złóż, w miejsce złóż utraconych wskutek I rozbioru Polski (żupy wielicko-bocheńskie, żupy ruskie). Dochody uzyskane z wydobycia tychże kopalin miały stanowić podstawy finansowe reformy RzeczypospolitejK. Dumała, Komisja Kruszcowa, [w:] Encyklopedia Historii Gospodarczej Polski do 1945 roku, t. 1, red. M. Kamler, Warszawa 1981, s. 326..
Siedzibą Komisji była Miedziana Góra, jednak urzędowała ona przez większość czasu w Warszawie. Prezesem Komisji mianowany został biskup płocki Krzysztof Szembek. Podlegało mu 11 komisarzy, których obowiązkiem było wizytowanie zakładów górniczych, sporządzanie raportów, udział w sesjach Komisji (w ciągu 5 lat odbyło się ich 41). Byli to: Andrzej Ignacy Ogiński, Jacek Małachowski, Józef Ankwicz, Franciszek Ksawery Kochanowski, Michał Walewski, Franciszek Bieliński, Feliks Franciszek Łubieński, August Fryderyk Moszyński, Andrzej Gawroński, Aleksander Romiszewski, Feliks Oraczewski. Po śmierci Kochanowskiego i Moszyńskiego ich miejsce zajęli Tadeusz Czacki i Paweł Popiel.