Tymosz ChmielnickiPisownia według Władysława Serczyka, Ludwika Kubali, Myrona Korduby zob. Bibliografia., TymofiejPisownia według J. A. Gierowskiego, zob Bibliografia., Timofiej, często zdrobniale lub pogardliwie Tymoszka lub Cimoszka Chmielnicki; (ur. 1632, zm. w Suczawie) – dowódca kozacki, syn Bohdana, starszy brat Jerzego.
Ojciec wiązał z nim duże nadzieje i od najmłodszych lat przygotowywał go zarówno do służby wojskowej, jak i pracy z dokumentami. W 1648 roku był członkiem poselstwa do Bakczysaraju, gdzie układał się przeciw Rzeczypospolitej. W początkach powstania Chmielnickiego sprawował godność setnika, brał udział w szeregu bitew. W 1652 roku jego ojciec próbował zaaranżować mu ożenek z Rozandą Lupu, córką hospodara Mołdawii Bazylego (Wasyla) Lupu. Obawa przed reakcją Rzeczypospolitej spowodowała, że hospodar odmówił ręki córki synowi hetmana kozackiego, prosząc przy tym Rzeczpospolitą o obronę. Sprowokowało to kampanię 1652 roku, zakończoną oblężeniem Kamieńca Podolskiego i bitwą pod BatohemWedług Leszka Podhoreckiego, Tymofiej Chmielnicki po bitwie wykupił z rąk tatarskich jeńców polskich, by Kozacy mogli ich wymordować, co też się stało. W egzekucji zginął m.in. starszy brat Jana Sobieskiego – Marek Sobieski.. Pod wrażeniem polskich klęsk hospodar ugiął się i do ożenku wreszcie doszło.