Protungulatum (łac. "pierwszy kopytny" od ungula – kopyto) – rodzaj wymarłego ssaka z kladu Eutheria o niepewnej pozycji filogenetycznej, żyjącego pod koniec późnej kredy i w paleocenie. Żył na obszarach dzisiejszych Stanów Zjednoczonych i Kanady.
Tradycyjnie zaliczany do parafiletycznej lub polifiletycznej grupy prakopytnych, co czyniłoby go pierwszym znanym kopytnym i najprymitywniejszym przedstawicielem tej grupy. Niektóre analizy filogenetyczne potwierdzają tę hipotezę, np. w analizach przeprowadzonych przez Spaulding i in. (2009) Protungulatum należy do parzystokopytnych lub jest taksonem blisko spokrewnionym z kladem obejmującym parzystokopytne i nieparzystokopytne (Euungulata). Również w analizie O'Leary i in. (2013) jest blisko spokrewnione z Euungulata. Z analizy kladystycznej Wible'a i współpracowników (2007) wynika jednak, że Protungulatum najprawdopodobniej było bazalnym przedstawicielem ssaków wyższych (łożyskowców sensu lato, tj. kladu siostrzanego do kladu Metatheria obejmującego m.in. torbacze) nienależącym do łożyskowców sensu stricto (Placentalia, tj. grupy koronnej Eutheria);