Wykolejenie w ruchu kolejowym może mieć także charakter celowy i zamierzony. Dla zapewnienia bezpieczeństwa ruchu kolejowego na torach bocznych łączących się z torami głównymi stosowane są w razie potrzeby wykolejnice obsługiwane zdalnie bądź na miejscu przez personel zarządzający ruchem kolejowym, których zadaniem jest wykolejenie taboru w przypadku jego nieuprawnionego ruchu i niebezpieczeństwa wjazdu w drogę przebiegu innego składu (pociągu, albo grupy manewrowej). Pomimo następstw takiego celowego wykolejenia na wykolejnicy, zminimalizować można potencjalne następstwa niedozwolonego ruchu taboru.
Wykolejenie może także nastąpić wskutek jazdy dwutorowej taboru w przypadku zmiany położenia zwrotnicy pod taborem, podczas jego jazdy przez rozjazd. Sytuacja taka skutkuje tym, iż tabor kierowany jest na dwa tory jednocześnie. Do pewnego momentu (w zależności od konstrukcji taboru i rozjazdu) wykolejenie nie następuje, ale po przekroczeniu określonego punktu dalsza jazda dwutorowa jest niemożliwa i skutkuje wykolejeniem. Sytuacja taka miała miejsce podczas katastrofy kolejowej w Reptowie. Jazda dwutorowa i wykolejenie pociągu pospiesznego nastąpiło przy prędkości około 116 km/h.