mały|Erupcje kriowulkaniczne na Enceladusie Kriowulkanizm – erupcja cieczy lub pary, złożonej z wody lub innych substancji, które są zamrożone w temperaturze panującej normalnie na powierzchni lodowego ciała niebieskiego. Termin ten obejmuje ogół procesów analogicznych do wulkanizmu, zachodzących na księżycach lodowych oraz na innych ciałach niebieskich o odpowiednim składzie i dostatecznie niskiej temperaturze, w szczególności obiektach transneptunowych.
Kriowulkan jest to zatem wulkan, który zamiast stopionej skały wyrzuca materiał kriogeniczny, tzw. kriolawę – jest to mieszanina takich cieczy jak woda, płynny amoniak lub metan z możliwym dodatkiem substancji stałych.
Dowody obserwacyjne Na powierzchniach lodowych księżyców krążących wokół planet-olbrzymów występują obszary pokryte przez zamrożone wypływy z wnętrza. Choć próbki powierzchni tych ciał nie zostały dotąd zbadane laboratoryjnie, obserwacje spektroskopowe sond kosmicznych wskazują, że są bogate w wodę. Pewne twory na powierzchniach Europy i Ganimedesa, księżyców Jowisza, mogły powstać w wyniku wypływu stopionej wody z głębi skorupy.