Operacja „Y”, czyli przypadki Szurika (tyt. oryg. Операция «Ы» и другие приключения Шурика, Operacija "Y" i drugije prikliuczenija Szurika) – radziecka komedia slapstickowa z 1965 roku, w reżyserii Leonida Gajdaja.
Film składa się z trzech samodzielnych opowieści, których głównym bohaterem jest student Szurik. Akcja filmu rozgrywa się w Moskwie i Zareczensku. Film Operacja "Y", czyli przypadki Szurika był najczęściej oglądanym w ZSRR filmem w 1965 roku.
Fabuła W opowieści „Pomocnik” (Напарник) Szurik w miejskim autobusie wdaje się w awanturę z chuliganem Fiedią, który nie chce ustąpić miejsca ciężarnej kobiecie. Fiedia zostaje ukarany przez milicję na karę 15 dób aresztu administracyjnego; aresztanci codziennie są kierowani na roboty przymusowe. Fiedia trafia na budowę, gdzie kierownik przydziela go do pomocy Szurikowi, który tam dorabia. W czasie przerwy obiadowej dochodzi do konfliktu między Szurikiem a Fiedią, który zaczyna pogoń za Szurikiem po budowie. Sprytniejszy Szurik ośmiesza ciężkiego i niezdarnego Fiedię, używając do jego obezwładnienia dostępnych na budowie materiałów;