Cel Listu i jego teologiczny przekaz Przesłaniem Listu poza wyżej wspomnianymi jest to, że „Bóg jest światłością” (1 J 1,5; 2,8-10), tzn. jest miłością (która objawiła się w wydaniu Syna, który umarł na krzyżu na przebłaganie za nasze grzechy), świętością, najwyższym dobrem, człowiek poprzez wiarę współpracuje z Jego dziełem zbawienia i staje się z Nim jednością, a miłość bliźniego jest nierozerwalnie związana z miłością Boga.
„Na to objawił się Syn Boży, aby wniwecz obrócić dzieła diabła” (1 J 3,8).
Przyjmuje się powszechnie, że podstawa nowotestamentowej teologii bazuje na studiach Starego Testamentu. Zasada ta nie znajduje jednak zastosowania w przypadku Listów Jana. Bezpośrednich nawiązań do Starego Testamentu jest bardzo niewiele, brak jakichkolwiek cytatów starotestamentowych. Jedyne bezpośrednie nawiązania znajdują się w 1 J 3,8 (diabeł od początku grzeszy) i 1 J 3,12 (Kain zabił brata). Ze Starego Testamentu pochodzi koncepcja, iż grzech prowadzi do śmierci. Niewykluczone, że stwierdzenia zapisane w 1 J 2,12-14 bazują na nowym przymierzu przepowiedzianym przez Jeremiasza.