Mechanizm sedymentacji erytrocytów thumb|Erytrocyty ssacze: (a) prawidłowe erytrocyty, widok od góry; (b) rulonizacja erytrocytów, widok boczny Sedymentacja krwinek czerwonych we własnym niekrzepnącym osoczu, której miarą jest odczyn Biernackiego, jest zjawiskiem fizycznym zależnym od wielu różnych czynników; nie jest jednak pomiarem zawartości jakiejkolwiek substancji we krwi. OB określa zjawisko zachodzące poza organizmem, ponieważ in vivo (wewnątrznaczyniowo) nie dochodzi do opadania erytrocytów. Przed sedymentacją erytrocytów w organizmie chroni układ hamujący aktywny w temperaturze fizjologicznej, stąd oznaczenia OB dokonuje się w stałej temperaturze z zakresu 18–25 °C.
Mechanizm opadania erytrocytów nie jest w pełni jasny. Sedymentacja inicjowana jest po pobraniu krwi w związku z jej ochłodzeniem, a opadanie krwinek czerwonych zachodzi w trzech etapach: aglomeracja i rulonizacja erytrocytów jednostajne opadanie aglomeratów (agregatów) erytrocytów zwolniona sedymentacja.