Wieża z kości słoniowej – wyrażenie używane dla określenia miejsca odosobnienia, na ogół w znaczeniu przenośnym, czasem ironicznym.

Historia pojęcia Wyrażenie to wywodzi się z tekstu Biblii (Pieśń nad pieśniami), gdzie oznacza szlachetną czystość. W tym znaczeniu zwrot ten przeszedł do tradycji chrześcijańskiej Europy (takie wezwanie występuje np. w Litanii loretańskiej), ale następnie ewoluował i obecnie już nie jest w tym znaczeniu używany.

Znaczenie współczesne Współcześnie "wieża z kości słoniowej" oznacza miejsce odosobnienia intelektualnego, kryjówkę przed hałasem świata zewnętrznego, naciskami polityki i wymogów kariery – miejsce, w którym uczeni i pisarze mogą bez przeszkód oddawać się swoim rozmyślaniom i tworzyć swój własny świat. W tym znaczeniu od 1933 r. funkcjonuje również pojęcie klasztoru "Shangri-La", w pewnym sensie konkurujące z pojęciem "wieży z kości słoniowej".

Pierwszym, który użył tego terminu w takim – dziś uważanym za nowoczesne – znaczeniu, był Charles-Augustin Sainte-Beuve, francuski literat i krytyk literacki z połowy XIX w. Do Polski takie użycie tego terminu dotarło albo bezpośrednio z Francji, albo poprzez Niemcy, gdzie rozpowszechniło się w początkach XX wieku.