Nurt realizmu reprezentują najlepiej Józef Chełmoński i Aleksander Gierymski. Chełmoński jest dużo „łagodniejszym” realistą i porzuca często ciemną stronę życia na rzecz bardziej beztroskich obrazów o jasnej kolorystyce, aczkolwiek w 1875 roku namalował obraz zatytułowany „Jesień” ukazujący XIX-wieczne polskie, wiejskie obejście któregoś z typowych jesiennych dni. Gierymski natomiast jest przedstawicielem tzw. „realizmu krytycznego”. Z odmiennym, typowym dla siebie temperamentem artystycznym portretuje robotników i chłopów polskich oraz miejską biedotę.
Inni wybitni polscy realiści to: Maksymilian Gierymski Henryk Rodakowski Aleksander Kotsis Juliusz Kossak Wojciech Kossak Józef Szermentowski Jan Stanisławski Julian Fałat Wojciech Gerson Adam Chmielowski Alfred Wierusz-Kowalski Leon Wyczółkowski Ferdynand Ruszczyc Stanisław Masłowski Józef Simmler Franciszek Kostrzewski Teodor Axentowicz Józef Pankiewicz Apoloniusz Kędzierski