Prekarium, l.m. prekaria (łac. precarius – „wyproszony, dany z łaski”; preco – „proszę”) – nieodpłatne oddanie rzeczy (najczęściej nieruchomości gruntowej) lub prawa (np. służebności osobistej) drugiej osobie do używania, na jej prośbę, z możliwością odwołania w dowolnym czasie. Instytucja nie jest uregulowana w polskim prawie cywilnym.
Z uwagi na swą nieodpłatność oraz przekazanie rzeczy jedynie do korzystania, w starożytnym Rzymie prekarium było zbliżone do użyczenia. Nie było jednak kontraktem, choć widoczne jest podobieństwo do kontraktów realnych. Prekarium mogło zostać odwołane w każdej chwili. Wówczas prekarzysta miał obowiązek dokonać zwrotu tej samej rzeczy w stanie niepogorszonym, z uwzględnieniem zużycia wynikającego z normalnego używania. Odpowiadał przy tym zarówno za szkodę wyrządzoną umyślnie (dolus), jak i nieumyślne (culpa lata, culpa levis).
W realiach średniowiecznych prekaria pełniły istotną funkcję w procesie kształtowania zależności społecznych i gospodarczych.