thumb|Przykład graficznego interfejsu systemu operacyjnego wraz z uruchomionym oprogramowaniem System operacyjny (, skrót ) – oprogramowanie zarządzające systemem komputerowym, tworzące środowisko do uruchamiania i kontroli zadań, najczęściej w formie programów.
W celu uruchamiania i kontroli zadań użytkownika system operacyjny zajmuje się: planowaniem oraz przydziałem czasu procesora poszczególnym zadaniom, kontrolą i przydziałem pamięci operacyjnej dla uruchomionych zadań, dostarczaniem mechanizmów do synchronizacji zadań i komunikacji pomiędzy zadaniami, obsługą sprzętu oraz zapewnieniem równolegle wykonywanym zadaniom jednolitego, wolnego od interferencji dostępu do sprzętu.
Dodatkowe przykładowe zadania, którymi może, ale nie musi, zajmować się system operacyjny to: ustalanie połączeń sieciowych, zarządzanie plikami. Większość współczesnych systemów operacyjnych posiada interfejs graficzny ułatwiający komunikację maszyny z użytkownikiem.
Geneza
Praca z pierwszymi maszynami cyfrowymi polegała na bezpośrednim programowaniu wszystkich operacji w języku maszynowym. Maszyny te nie posiadały żadnego systemu operacyjnego, wszystkie operacje musiały zostać bezpośrednio ręcznie zakodowane. Była to tzw. zerowa generacja systemów operacyjnych lat 40.